Apartmanda gürültü şikâyeti, gürültünün kaynağına ve devam edip etmediğine göre farklı kurumlara yapılabiliyor. Komşudan kaynaklanan anlık yüksek seslerde kolluk birimleri ve belediye zabıtası, çevresel nitelikli ve sürekli gürültülerde ALO 181 ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, apartman içi düzenin ihlalinde ise apartman veya site yönetimi öne çıkıyor. Sorun idari başvurularla çözülmezse, kat malikleri hukuki yollara da başvurabiliyor.
Apartman yaşamında en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan gürültü, yalnızca komşular arasında yaşanan günlük bir anlaşmazlık olarak görülmüyor. Mevzuatta, başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olunması idari yaptırıma konu edilebiliyor. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36. maddesinde, bu tür gürültüye ilişkin idari para cezası düzenlenirken, ceza kararını kolluk veya belediye zabıta görevlilerinin verebileceği belirtiliyor.
İlk adres gürültünün türüne göre değişiyor
Apartmanda gürültü şikâyetinde tek bir başvuru yolu yok. Gecenin geç saatlerinde yüksek sesle müzik dinlenmesi, sürekli bağırma, tadilat gürültüsü, ev içi faaliyetlerden kaynaklanan rahatsızlık ya da apartman altındaki iş yerinden gelen ses için izlenecek yol farklı olabiliyor.
Genel tablo şöyle özetlenebilir:
| Gürültünün türü | Başvurulabilecek yer | Sürecin amacı |
|---|---|---|
| Komşudan gelen anlık yüksek ses | 112 üzerinden kolluk / belediye zabıtası | Olay anında tespit ve idari işlem |
| Apartman içi sürekli rahatsızlık | Apartman veya site yönetimi | Uyarı, karar defteri kaydı, yönetim planı takibi |
| İş yeri, şantiye, eğlence veya çevresel gürültü | ALO 181 / Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü | Ölçüm, denetim ve çevresel yaptırım süreci |
| Kurumların işlem yapmadığı iddiası | CİMER / e-Devlet üzerinden başvuru | İdari başvurunun ilgili kuruma yönlendirilmesi |
| Sürekli ve çözülemeyen komşuluk uyuşmazlığı | Sulh hukuk mahkemesi | Hâkim müdahalesi ve hukuki çözüm |
Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre kat malikleri, bağımsız bölümlerini, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak; özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlü. Bu kural, apartman ve site yönetimlerinin gürültüye ilişkin uyarı ve kayıt süreçlerinde dayanak aldığı temel hükümlerden biri olarak öne çıkıyor.
Olay anında nereye başvurulur?
Gürültü o anda devam ediyorsa, özellikle gece saatlerinde komşuların huzurunu bozacak düzeye ulaştıysa, vatandaşlar kolluk birimlerine başvurabiliyor. Türkiye’de polis, jandarma, itfaiye, sağlık ve diğer acil çağrı hatları tek numara olan 112 altında toplandığı için olay anında 112 üzerinden ilgili birime ulaşılabiliyor.
Bu noktada şikâyetin etkili sonuç verebilmesi için gürültünün olay anında tespit edilebilir olması önem taşıyor. Kolluk veya zabıta ekiplerinin tutanak düzenlemesi, sonraki idari ya da hukuki süreçlerde başvuru sahibinin elini güçlendirebiliyor. Ancak 112’nin acil çağrı hattı olduğu unutulmamalı; başvuru, gerçekten müdahale gerektiren ve devam eden durumlarda yapılmalı.
Zabıta hangi durumda devreye girer?
Belediye zabıtası, özellikle apartman, site, iş yeri çevresi ve yerleşim alanlarında huzuru bozan gürültü şikâyetlerinde başvurulabilecek kurumlardan biri. Kabahatler Kanunu’nda gürültü kabahatine ilişkin idari para cezası kararını kolluk veya belediye zabıta görevlilerinin verebileceği açıkça düzenleniyor.
Bu nedenle komşudan kaynaklanan yüksek ses, uygunsuz saatte yapılan tadilat, ortak alanlarda gürültülü kullanım veya bina çevresindeki rahatsızlıklar için belediyenin zabıta birimine başvuru yapılabiliyor. Büyükşehirlerde ayrıca belediyelerin çağrı merkezleri veya yerel başvuru sistemleri üzerinden de kayıt oluşturulabiliyor.
ALO 181 hangi şikâyetlere bakar?
Gürültü yalnızca komşudan değil; iş yeri, şantiye, eğlence mekânı, sanayi faaliyeti ya da sürekli çalışan makinelerden kaynaklanıyorsa konu çevresel gürültü kapsamında değerlendirilebiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın açıklamalarına göre ALO 181, çevre yönetimi kapsamında gürültü, atık yönetimi, hava kirliliği ve emisyon gibi başlıklarda bilgi, şikâyet ve ihbarları kayıt altına alıyor.
Bakanlık kaynaklarında, ALO 181 hattının çevre yönetimi başlığı altında hava, su, toprak, atık, gürültü ve deniz kirliliği konulu şikâyetleri kayda aldığı ve sonuçları vatandaşa bildirdiği de belirtiliyor. Bu nedenle apartman altındaki işletme, yakın çevredeki şantiye, yüksek sesli müzik yayını veya sürekli mekanik ses kaynaklı şikâyetlerde ALO 181 önemli başvuru kanallarından biri olarak öne çıkıyor.
CİMER’e başvuru yapılabilir mi?
Gürültü şikâyeti doğrudan çözüm için çoğu zaman kolluk, zabıta, belediye veya çevre il müdürlüğü kanallarına yöneliyor. Ancak vatandaşlar, ilgili kurumların işlem yapmadığını, başvurularının sonuçsuz kaldığını veya idari sürecin takip edilmesi gerektiğini düşünüyorsa CİMER üzerinden de başvuru oluşturabiliyor.
CİMER’in resmi açıklamalarında başvuruların CİMER portalı, e-Devlet Kapısı, ALO 150, mektup ve faks gibi kanallar aracılığıyla alınabildiği belirtiliyor. Ayrıca CİMER başvurularında iddiayı destekleyecek fotoğraf, ekran görüntüsü veya belge niteliğindeki dosyaların eklenebildiği ifade ediliyor.
Başvuru yaparken nelere dikkat edilmeli?
Gürültü şikâyetlerinde en önemli noktalardan biri, şikâyetin somut bilgilerle yapılması. Başvuruda adres, tarih, saat aralığı, gürültünün kaynağı, ne kadar sürdüğü ve daha önce uyarı yapılıp yapılmadığı açıkça belirtilmeli. Apartman yönetimine yapılan başvuruların yazılı olması, karar defterine işlenmesi veya yönetim tarafından ihtar gönderilmesi de sürecin kayıt altına alınmasını sağlayabilir.
Gürültü sürekli tekrarlanıyorsa, yalnızca “rahatsız oluyorum” demek yerine olayların gün ve saat bazında not edilmesi daha etkili olur. Varsa yönetim yazışmaları, kolluk tutanakları, belediye kayıtları ve komşu tanıklıkları sonraki süreçlerde önem kazanabilir. CİMER üzerinden yapılacak başvurularda ise başvuru metninin açık yazılması ve delil niteliği taşıyan uygun dosyaların sisteme eklenmesi mümkün.
Çözüm sağlanmazsa hukuki yol açık
İdari başvurulara rağmen gürültünün devam etmesi halinde apartman sakinleri hukuki yollara başvurabiliyor. Kat Mülkiyeti Kanunu, kat maliklerine birbirini rahatsız etmeme ve yönetim planına uyma yükümlülüğü getiriyor. Bu yükümlülüğün sürekli ihlali halinde, zarar gören kat maliki veya kat malikleri mahkemeden müdahalenin önlenmesini isteyebiliyor.
Bu süreç, doğrudan ceza kesilmesinden farklı olarak komşuluk hukukuna ilişkin bir uyuşmazlık niteliği taşıyor. Bu nedenle dava yoluna gidilmeden önce apartman yönetimi, zabıta, kolluk veya çevre müdürlüğü başvurularının kayıt altına alınması, uyuşmazlığın ispatı açısından önem taşıyor.
Sonuç olarak apartmanda gürültü şikâyetinde doğru başvuru adresi, sesin kaynağına ve aciliyetine göre belirlenmeli. Olay anında müdahale gereken durumlarda kolluk ve zabıta, çevresel veya işletme kaynaklı gürültülerde ALO 181 ve çevre il müdürlükleri, apartman içi düzen ihlallerinde ise yönetim ve gerektiğinde mahkeme yolu öne çıkıyor.
