2026’da B sınıfı ehliyet sahipleri, belirli şartları yerine getirmeleri hâlinde 125 cc’ye kadar A1 sınıfı motosikletleri kullanabiliyor. Bunun için en az 2 yıllık B sınıfı ehliyet, sağlık şartı, son 5 yılda ehliyetin geri alınmamış olması, sürücü kursunda direksiyon eğitimi ve uygulama sınavında başarı gerekiyor.
B sınıfı otomobil ehliyeti olanların motosiklet kullanıp kullanamayacağı, 2026’da da sürücülerin en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor. Türkiye’de 10 Şubat 2024’te yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte B sınıfı sürücü belgesi sahiplerine, belirli şartlarla 125 cc’ye kadar motosiklet kullanma hakkı tanındı. Ancak bu hak, her B sınıfı ehliyet sahibinin doğrudan motosiklete binebileceği anlamına gelmiyor.
İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre düzenleme, 125 cc’ye kadar olan motosikletleri kapsıyor. Bu haktan yararlanmak isteyen sürücülerin en az 2 yıllık B sınıfı sürücü belgesine sahip olması, son 5 yıl içinde sürücü belgesinin geçici veya daimi olarak geri alınmamış olması, sağlık şartlarını taşıması ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen direksiyon eğitimini tamamlayıp sınavda başarılı olması gerekiyor. Ticari faaliyetlerde kullanılan motosikletler ise bu kapsamın dışında tutuluyor.
B sınıfı ehliyetle hangi motosikletler kullanılabilir?
Güncel düzenleme, B sınıfı ehliyet sahiplerine A1 sınıfı kapsamındaki motosikletleri kullanma imkânı veriyor. Bu kapsam genel olarak 125 cc’ye kadar olan motosikletleri içeriyor. A1 sınıfı motosikletlerde motor hacmi sınırıyla birlikte güç ve teknik özellikler de önem taşıyor.
Bu nedenle yalnızca “125 cc yazıyor” diye her motosikletin otomatik olarak kapsama girdiği varsayılmamalı. Sürücüler, kullanmak istedikleri motosikletin ruhsat ve teknik özelliklerini kontrol etmeli. 125 cc üzerindeki motosikletler için B sınıfı ehliyet yeterli değil; A2 veya A sınıfı gibi ilgili motosiklet ehliyeti gerekiyor.
Şartlar neler?
B sınıfı ehliyetle 125 cc’ye kadar motosiklet kullanmak isteyenlerin şu şartları sağlaması gerekiyor:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| En az 2 yıllık B sınıfı ehliyet | Sürücünün B sınıfı belgesinin en az 2 yıldır geçerli olması gerekiyor. |
| Sağlık şartı | İki tekerlekli araç kullanmaya engel sağlık durumunun bulunmaması gerekiyor. |
| Son 5 yıl şartı | Başvurudan önceki 5 yıl içinde ehliyetin geçici veya daimi olarak geri alınmamış olması gerekiyor. |
| Direksiyon eğitimi | Yetkili sürücü kursunda MEB’in belirlediği eğitimin alınması gerekiyor. |
| Uygulama sınavı | Direksiyon eğitiminden sonra uygulama sınavında başarılı olunması gerekiyor. |
| Ticari kullanım yasağı | Düzenleme ticari faaliyette kullanılan motosikletleri kapsamıyor. |
Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2024 tarihli yazısında, bu kapsamda A1 sınıfı sertifika alacaklara yönetmelikte belirlenen direksiyon eğitim saatinin yarısı kadar, yani 6 saat direksiyon eğitimi verilmesi gerektiği belirtildi. Eğitim sonunda yapılacak uygulama sınavında başarılı olanlara sertifika düzenleniyor.
Sürücü belgesini değiştirmek gerekiyor mu?
Düzenlemenin en çok merak edilen noktalarından biri de ehliyet değişimi. İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre şartları sağlayan B ve üzeri sınıf sürücü belgesi sahipleri, harç ödemeden ve sürücü belgelerini değiştirmeden sisteme işlenen şerh ile bu haktan yararlanabiliyor.
Bu nedenle süreç, klasik anlamda yeni bir motosiklet ehliyeti alma işleminden farklı işliyor. Sürücü kursu eğitimi ve sınav süreci tamamlandıktan sonra yetkili sistemlerde gerekli kayıt işleminin yapılması gerekiyor. Sürücülerin uygulamada sorun yaşamamak için kurs, nüfus müdürlüğü ve ilgili kurum yönlendirmelerini takip etmesi önem taşıyor.
B sınıfı ehliyeti olan herkes motosiklet kullanabilir mi?
Hayır. B sınıfı ehliyete sahip olmak tek başına motosiklet kullanmak için yeterli değil. Sürücünün hem ehliyet deneyim şartını hem sağlık şartını hem de eğitim ve sınav koşulunu yerine getirmesi gerekiyor.
Özellikle “B ehliyeti olan herkes 125 cc motor kullanabilir” şeklindeki yorumlar eksik bilgi içeriyor. Düzenleme, otomatik bir hak değil; belirli şartların tamamlanmasına bağlı bir kullanım izni getiriyor. Bu şartlar yerine getirilmeden motosiklet kullanılması hâlinde sürücü, ehliyet sınıfına uygun olmayan araç kullanmış sayılabilir.
Ticari motosiklet kullanımı kapsam dışında
Düzenlemede dikkat çeken sınırlamalardan biri ticari kullanım başlığı oldu. İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, ticari faaliyetlerde kullanılan motosikletlerin düzenleme dışında tutulduğu belirtildi.
Bu nedenle paket servis, kurye taşımacılığı veya gelir getirici başka bir iş kapsamında motosiklet kullanacak kişilerin yalnızca B sınıfı ehliyete dayalı bu kolaylığa güvenmemesi gerekiyor. Ticari kullanım için gerekli ehliyet sınıfı, belge, sigorta, çalışma ve mevzuat şartları ayrıca kontrol edilmeli.
125 cc üzeri motosikletler için B sınıfı yeterli mi?
B sınıfı ehliyet, bu düzenleme kapsamında yalnızca 125 cc’ye kadar olan A1 sınıfı motosikletler için kullanılabiliyor. 125 cc üzerindeki motosikletlerde motor hacmi, güç ve sınıf değiştiği için B sınıfı belge yeterli olmuyor.
Daha yüksek hacimli motosikletler için A2 veya A sınıfı sürücü belgesi gerekiyor. Bu sınıflarda yaş, deneyim, eğitim ve sınav şartları farklı olduğu için adayların kullanmak istedikleri motosiklet tipine göre ayrıca başvuru yapması gerekiyor.
Moped ve elektrikli araçlarda durum ne?
B sınıfı ehliyet sahiplerinin kullanabileceği araçlar arasında M sınıfı kapsamındaki bazı motorlu bisikletler de yer alabiliyor. Ancak elektrikli motosiklet, moped, scooter ve benzeri araçlarda motor gücü, azami hız, plaka ve tescil durumu belirleyici olabiliyor.
Bu nedenle elektrikli iki tekerlekli araç satın alırken yalnızca “elektrikli” ifadesine bakmak yeterli değil. Aracın ruhsatta hangi sınıfa girdiği, plaka gerektirip gerektirmediği ve hangi sürücü belgesiyle kullanılabildiği kontrol edilmeli.
Neden önemli?
B sınıfı ehliyetle 125 cc’ye kadar motosiklet kullanımı, şehir içi ulaşımda motosiklet kullanımını artırabilecek bir düzenleme olarak görülüyor. Yakıt maliyetleri, trafik yoğunluğu ve park sorunu nedeniyle birçok sürücü kısa mesafelerde motosikleti alternatif ulaşım aracı olarak değerlendiriyor.
Ancak motosiklet kullanımı otomobil sürüşünden farklı riskler taşıyor. Denge, frenleme, viraj alma, koruyucu ekipman kullanımı ve trafikte görünürlük gibi konular motosiklet sürüşünde daha kritik hâle geliyor. Bu nedenle düzenlemede eğitim ve uygulama sınavı şartının bulunması, trafik güvenliği açısından önemli görülüyor.
Sürücüler nelere dikkat etmeli?
B sınıfı ehliyeti olan ve motosiklet kullanmak isteyenlerin öncelikle ehliyetlerinin en az 2 yıllık olup olmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Ardından son 5 yılda ehliyetin geri alınmasına neden olan bir durum bulunup bulunmadığına bakılmalı.
Şartları sağlayan sürücüler, yetkili sürücü kurslarından 125 cc’ye kadar motosiklet kullanımı için gerekli direksiyon eğitimi ve sınav süreci hakkında bilgi almalı. Eğitim ve sınav tamamlanmadan trafiğe çıkılmamalı. Ayrıca kask, eldiven, mont, dizlik ve görünürlüğü artıran ekipmanlar güvenli sürüş için ihmal edilmemeli.
Sırada Ne Var?
2026’da B sınıfı ehliyetle motosiklet kullanmak isteyenlerin güncel uygulamayı resmî kurum duyuruları ve yetkili sürücü kursları üzerinden takip etmesi gerekiyor. Özellikle sistem kaydı, şerh işlemi, eğitim süresi ve sınav uygulaması gibi başlıklarda süreç, adayın bulunduğu ildeki kurs ve kurum yönlendirmelerine göre netleşebiliyor.
