SRC belgesi, karayolu taşımacılığı alanında çalışan sürücüler için en önemli mesleki yeterlilik belgeleri arasında yer alıyor. Yolcu, eşya-kargo ve kurye gönderisi taşımacılığı yapan sürücülerin hangi belgeye ihtiyaç duyacağı, yapılan taşımanın türüne göre değişiyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı mevzuatında SRC, “karayolunda motorlu bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişi” olarak tanımlanan sürücülerle ilgili mesleki yeterlilik başlığı altında düzenleniyor.
Son düzenlemelerle birlikte SRC belgesi yalnızca kamyon, otobüs, minibüs veya ticari taşımacılık yapan sürücüler açısından değil, kurye taşımacılığı yapanlar için de daha görünür hale geldi. 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle SRC KURYE belgesi yönetmelikte açık biçimde yer aldı. Bu belge, sadece motosiklet veya motorlu bisiklet yani moped cinsi taşıtlarla kurye gönderisi taşımacılığı yapan sürücüler için düzenleniyor.
SRC belgesi ne işe yarar?
SRC belgesi, sürücünün yaptığı taşımacılık faaliyeti için gerekli mesleki yeterliliğe sahip olduğunu gösteren belge niteliği taşıyor. Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, mesleki yeterlilik eğitimi, sınavı, eğitim kurumlarının nitelikleri ve belge düzenleme süreçlerinin usul ve esaslarını belirliyor.
Bu nedenle SRC belgesi yalnızca “ek bir evrak” olarak görülmüyor. Taşımacılık sektöründe çalışan sürücüler açısından belge, denetimlerde ve çalışma süreçlerinde doğrudan önem taşıyor. Yönetmeliğe göre mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu bulunduğu halde yapılan denetimde belgesi olmadığı anlaşılan kişiler hakkında idari para cezası uygulanıyor.
SRC belge türleri neler?
Güncel yönetmelikte sürücü sınıfı mesleki yeterlilik belgeleri, yapılan taşımanın türüne göre ayrılıyor. Buna göre SRC türleri şu şekilde düzenleniyor:
| Belge türü | Kapsamı |
|---|---|
| SRC1 | Uluslararası yolcu taşımacılığı |
| SRC2 | Yurt içi yolcu taşımacılığı |
| SRC3 | Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı |
| SRC4 | Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı |
| SRC KURYE | Motosiklet veya moped ile kurye gönderisi taşımacılığı |
Yönetmelikte belge türleri arasında bazı geçiş hükümleri de bulunuyor. Buna göre SRC1 belge sahibi olanlar SRC2 belge türünü, SRC3 belge sahibi olanlar ise SRC4 belge türünü almış kabul ediliyor. Başka bir belge türü almak isteyenlerin ise talep ettikleri belge türüne ait şartları taşıması ve gerekiyorsa fark dersleri ile sınavlarda başarılı olması gerekiyor.
SRC belgesi nasıl alınır?
SRC belgesi için genel süreç, kişinin belge türüne göre eğitim ve sınav şartlarını yerine getirmesine dayanıyor. Millî Eğitim Bakanlığı, özel mesleki yeterlilik sertifika türlerine göre sınıflandırılan ÜDY, ODY ve SRC belgeleri için ilgili öğretim programı kapsamında eğitim ve sınavları başarıyla tamamlayanlara sertifika türüne göre belge düzenleneceğini duyurdu.
2026’da sınav süreciyle ilgili önemli bir değişiklik de yürürlüğe girdi. MEB’in açıklamasına göre 1 Mayıs 2026’dan itibaren eğitimlerini tamamlayan ve modül üzerinden onay işlemi yapılan kursiyerler, mesleki yeterlilik sınavına elektronik ortamda girecek. Elektronik sınavda başarısız olanlar, yalnızca sınav ücretini ödeyerek 7 defa daha sınava girebilecek; 8. sınav sonunda da başarılı olamayanların yeniden kursa kayıt yaptırması gerekecek.
e-Devlet üzerinden işlem yapılabiliyor
SRC belgesi süreçlerinde e-Devlet önemli bir başvuru ve sorgulama kanalı olarak kullanılıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ait e-Devlet hizmetleri arasında Muafiyetli SRC Belgesi Başvuru, Mesleki Yeterlilik Belgesi Sorgulama/Düzenleme ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Doğrulama başlıkları yer alıyor.
Bakanlığın sıkça sorulan sorular bölümünde yer alan bilgiye göre SRC belgeleri, belge ücretinin ödenmesinin ardından e-Devlet sistemi üzerinden karekodlu ve barkodlu olarak alınabiliyor. Bakanlık, ayrıca fiziki belge düzenlenmediğini belirtiyor.
Muafiyetli SRC kimleri kapsıyor?
Bazı sürücüler için eğitim ve sınavdan muaf belge düzenlenmesi mümkün olabiliyor. Yönetmelikte, yükseköğretim kurumlarının sürücü eğitimi veren bölümlerinden mezun olanlara talep ettikleri SRC türü mesleki yeterlilik belgesi verilebileceği belirtiliyor.
Ayrıca geçici madde kapsamında, 25 Şubat 2006’dan önce en az üç yıllık B sınıfı sürücü belgesi sahiplerine SRC2 ve SRC4; C, D ve E sınıfı sürücü belgesi sahiplerine ise SRC1 ve SRC3 mesleki yeterlilik belgesi verilebiliyor. Bu kapsamdaki kişilerden yönetmelikte öngörülen eğitim ve sınav şartı aranmıyor.
Kuryeler için yeni belge dönemi
2026’daki en dikkat çeken başlıklardan biri kurye taşımacılığı oldu. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre yapılan düzenlemeyle SRC kurye mesleki yeterlilik belgesi ilk kez tanımlandı. Düzenleme kapsamında motosiklet ve moped kullanan kuryelerin kayıt altına alınması, denetlenmesi, mesleki eğitimle bilgi ve tecrübelerinin artırılması ve kurye kazalarının azaltılması hedefleniyor.
Aynı düzenlemede yaş sınırı da yeniden ele alındı. AA’nın haberine göre 66 yaşından gün almış sürücü belgeli kuryeler, geçerli sürücü sağlık raporu ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını belgelemeleri halinde belgelerini 69 yaşından gün alana kadar kullanabilecek. Ancak 66 yaşından sonra ilk kez SRC türü mesleki yeterlilik belgesi düzenlenmeyecek.
Belge iptali hangi durumlarda gündeme gelir?
Yönetmelikte SRC belgelerinin iptal edileceği durumlara ilişkin hükümler de bulunuyor. Sürücüler için 69 yaşından gün alınması, bazı suçlara ilişkin adli sicil kaydı tespiti ve belge almaya hak kazanmadığı halde yanlış ya da yanıltıcı bilgi verilmesi gibi durumlar belge iptaline yol açabiliyor. Ayrıca takograf sürücü kartı kullanım zorunluluğu bulunan taşıtlarda, sürüş sırasında başkasına ait takograf kartı kullanıldığının tespit edilmesi halinde hem kart sahibi hem de kartı kullanan sürücünün SRC türü mesleki yeterlilik belgesi iptal ediliyor.
Bu çerçevede SRC belgesi, taşımacılık sektöründe çalışan sürücüler için yalnızca işe girişte alınan bir belge değil; mesleki yeterlilik, denetim, güvenlik ve mevzuata uyum açısından sürekli takip edilmesi gereken bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.
